JINOYAT VA JAZO

Buyuk yozuvchi F.M.Dostoyevskiyning «Jinoyat va jazo» romani (1866 yil) jahon adabiyotining mumtoz namunalaridan biridir. «Kambagʻallik» ayb emas, biroq yoʻqchilik – illat. Birinchisida inson tugʻma olijanob fazilatlarni saqlab qola oladi, ammo yoʻqchilikda ularni kech qachon va hech kim saqlab qololmaydi. Asar qahramonlaridan biri bosh qahramonga bu gapni hayotiy misollar asosida izohlab beradi. Universitetning sobiq talabasi boʻlgan Rodion Raskolnikov bu gapdan tegishli xulosa chiqarib olmaydi. Natijada, yoʻqchilikdan qutulish, tezda boyib ketish va yuksak mavqega ega boʻlish maqsadida ajz bovar qilmaydigan jinoyat sodir qiladi. Fojiali jihati – qahramon oʻz jinoyatini oqlaydi. Biroq hayot qonunlari adolatli – jinoyatni jazosiz qolishiga imkon bermaydi. Ruhiy jazo jinoyatchini oʻz aybiga iqror boʻlishga majbur etadi. Asarda bu mudhish qotillikning uzluksiz uqubatlari bilan birga goʻzal muhabbat tasviri ham borki, u kitobxonni befarq qoldirmaydi. Romanda shu mudhish qotillikdan tugʻilgan behad, bepoyon uqubatlar, inson ruhining hayratomuz gʻalabalari aks ettiriladi.